Bé mấy tháng biết lẫy - ngồi - bò - đi: mốc phát triển đầy đủ

Cập nhật lần cuối: 29/08/2026

Các mốc vận động như lẫy, ngồi, bò, đứng, đi đều diễn ra trong một khoảng thời gian khá rộng, không phải một ngày cố định cho mọi bé. WHO công bố khoảng tuổi tham khảo cho 6 mốc vận động chính dựa trên nghiên cứu trên nhiều ngàn trẻ ở nhiều quốc gia khác nhau.

1. Bé mấy tháng biết lẫy (lật)

Theo AAP (Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ) và CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ), phần lớn bé bắt đầu biết lật từ nằm sấp sang nằm ngửa khoảng 4 tháng tuổi, và lật từ nằm ngửa sang nằm sấp khoảng 5-6 tháng tuổi. Đây là mốc khá linh hoạt, một số bé có thể lật sớm hơn hoặc muộn hơn vài tuần mà vẫn hoàn toàn bình thường.

2. Bé mấy tháng biết ngồi

Theo WHO Motor Development Study, khoảng tuổi bé biết ngồi không cần hỗ trợ dao động từ 4-9 tháng, với mốc trung vị khoảng 6 tháng. Ban đầu bé có thể ngồi vững trong thời gian ngắn khi được đỡ, sau đó dần ngồi vững hơn và lâu hơn khi cơ lưng, cơ cổ phát triển đủ mạnh. Trước khi ngồi vững hoàn toàn, nhiều bé trải qua giai đoạn ngồi kiểu "chống tay ba chân kiềng" (tripod sitting), dùng tay chống xuống sàn để giữ thăng bằng - đây là bước đệm tự nhiên trước khi bé có thể ngồi thẳng lưng mà không cần dùng tay hỗ trợ.

3. Bé mấy tháng biết bò

Theo WHO, khoảng tuổi bé bò bằng tay và đầu gối (crawling) dao động từ 5-13 tháng, với mốc trung vị khoảng 8-9 tháng. Đây là mốc có khoảng dao động rộng nhất trong các mốc vận động, và một số bé hoàn toàn bỏ qua giai đoạn bò để chuyển thẳng sang đứng/đi mà không có vấn đề gì - đây không phải dấu hiệu bất thường.

4. Bé mấy tháng biết đứng

Theo WHO, bé thường biết đứng có vịn khoảng 5-12 tháng (trung vị khoảng 7,6 tháng), và biết đứng vững một mình không cần vịn khoảng 7-16 tháng (trung vị khoảng 11 tháng). Giai đoạn đứng vịn đồ vật xung quanh thường xuất hiện trước khi bé tự đứng vững hoàn toàn.

5. Bé mấy tháng biết đi

Theo WHO, bé thường biết đi có vịn (men theo đồ vật) khoảng 7-13 tháng (trung vị khoảng 9,2 tháng), và biết đi vững một mình không cần vịn khoảng 8-18 tháng (trung vị khoảng 12 tháng). Khoảng dao động cho mốc đi một mình khá rộng - nhiều bé đi vững ở 15-16 tháng vẫn hoàn toàn nằm trong phạm vi bình thường.

6. Bảng tổng hợp mốc phát triển vận động theo WHO

Đây là khoảng tham khảo tổng hợp từ nghiên cứu của WHO, không phải mốc bắt buộc bé phải đạt đúng ngày. Thứ tự các mốc cũng có thể khác nhau đôi chút giữa từng bé - ví dụ một số bé biết đứng vịn trước khi biết bò thành thạo.

7. Dấu hiệu bé sắp biết bò, biết đi

• Dấu hiệu sắp biết bò: bé nâng được đầu và ngực cao khi nằm sấp, đung đưa qua lại khi chống tay và đầu gối, hoặc trườn về phía trước bằng bụng trước khi bò thực sự bằng tay và đầu gối.
• Dấu hiệu sắp biết đi: bé đứng vịn vững vàng, bắt đầu bước ngang khi vịn đồ vật (cruising), hoặc đứng được vài giây không cần vịn trước khi bước đi những bước đầu tiên.

8. Cách hỗ trợ bé tập lẫy, tập bò, tập đi an toàn

• Tập lẫy: cho bé nằm sấp (tummy time) nhiều lần trong ngày khi bé thức và có người giám sát, giúp tăng sức mạnh cơ cổ và vai.
• Tập bò: đặt đồ chơi yêu thích cách bé một đoạn ngắn để khuyến khích bé di chuyển về phía trước, dành không gian sàn an toàn, sạch sẽ để bé tự do di chuyển.
• Tập đi: để bé vịn vào đồ nội thất chắc chắn (không dễ đổ) để tập đứng và bước ngang, giữ tay bé khi tập bước đi những bước đầu, không cần dùng xe tập đi (walker) vì nhiều tổ chức nhi khoa khuyến cáo không dùng do nguy cơ té ngã và ảnh hưởng đến quá trình phát triển vận động tự nhiên.

9. Đồ chơi và không gian hỗ trợ phát triển vận động theo giai đoạn

Ở giai đoạn tập lẫy và tập ngồi, đồ chơi có màu sắc tương phản hoặc phát ra âm thanh nhẹ đặt hơi xa tầm với giúp khuyến khích bé vươn người, xoay người để lấy, từ đó luyện tập các nhóm cơ cần thiết. Khi bé bắt đầu tập bò, một tấm thảm chơi rộng rãi, không có vật cản nguy hiểm, giúp bé tự do di chuyển và khám phá không gian xung quanh. Ở giai đoạn tập đứng và tập đi, đồ nội thất thấp, chắc chắn, không có góc cạnh sắc nhọn là lựa chọn an toàn để bé vịn tập đứng, thay vì các loại xe tập đi có bánh vốn không được nhiều tổ chức nhi khoa khuyến khích sử dụng.

10. Vì sao tốc độ đạt mốc khác nhau giữa các bé

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ đạt mốc vận động của từng bé: cân nặng của bé (bé có cân nặng lớn hơn đôi khi cần thêm thời gian để kiểm soát trọng lượng cơ thể khi tập vận động), lượng thời gian được vận động tự do mỗi ngày, tính cách của bé (một số bé thận trọng hơn, muốn quan sát kỹ trước khi thử vận động mới), và cả thứ tự sinh trong gia đình (một số nghiên cứu ghi nhận bé sinh sau có xu hướng học một số kỹ năng vận động nhanh hơn do quan sát anh chị). Đây đều là những khác biệt bình thường, không phản ánh trí thông minh hay sự phát triển tổng thể của bé.

11. Khi nào nên theo dõi thêm nếu bé chưa đạt mốc

Vì khoảng dao động của mỗi mốc khá rộng, bé chưa đạt một mốc nào đó trong khoảng tham khảo không tự động có nghĩa là có vấn đề. Tuy nhiên, nếu bé vượt quá đáng kể phần trên của khoảng tham khảo (ví dụ chưa ngồi được sau 9 tháng, chưa đi được sau 18 tháng), hoặc có các dấu hiệu khác đi kèm, mẹ nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa để được đánh giá cụ thể hơn. Xem thêm bé chậm mốc vận động: khi nào đáng lo để biết chi tiết các dấu hiệu cần chú ý hơn.

Mở Hành trình phát triển trong Momigo để đối chiếu mốc vận động của bé theo tuần tuổi và ghi lại thời điểm bé đạt từng mốc.

12. Bài liên quan trong cụm

• Bé chậm mốc vận động: khi nào đáng lo

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) - WHO Motor Development Study.
• AAP (Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ), CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) - Developmental Milestones.