Bảng tăng cân chuẩn của mẹ bầu theo BMI (chuẩn IOM)

Cập nhật lần cuối: 29/08/2026

Theo IOM (Viện Y học Hoa Kỳ), mức tăng cân khuyến nghị trong thai kỳ phụ thuộc vào chỉ số BMI (chỉ số khối cơ thể) của mẹ trước khi mang thai. Mẹ có cân nặng trước mang thai ở mức bình thường nên tăng khoảng 11,5-16kg, mẹ thiếu cân nên tăng nhiều hơn một chút, còn mẹ có BMI cao hơn trước mang thai nên tăng ít hơn.

1. Vì sao mức tăng cân khuyến nghị khác nhau theo từng người

Mức tăng cân phù hợp trong thai kỳ không giống nhau ở mọi mẹ, vì còn phụ thuộc vào cân nặng và chiều cao của mẹ trước khi mang thai. Đây là lý do IOM xây dựng khoảng khuyến nghị riêng theo từng nhóm BMI, thay vì đưa ra một con số chung cho tất cả. Mục tiêu của việc theo dõi cân nặng là hỗ trợ thai kỳ khoẻ mạnh, không phải áp lực phải đạt đúng một con số cụ thể.

2. Cách tính BMI trước khi mang thai

Công thức và ví dụ tính BMI trước khi mang thai

BMI được tính bằng công thức: cân nặng (kg) chia cho bình phương chiều cao (mét). Ví dụ mẹ cao 1,6m, nặng 55kg trước khi mang thai: BMI = 55 / (1,6 x 1,6) ≈ 21,5. Chỉ số này chỉ mang tính tham khảo ban đầu để tra bảng tăng cân phù hợp, mẹ có thể hỏi bác sĩ nếu không chắc cách tính hoặc muốn xác nhận lại nhóm BMI của mình.

3. Bảng tăng cân chuẩn theo BMI (chuẩn IOM)

Bảng tăng cân khuyến nghị IOM theo BMI cho thai đơn

Đây là khoảng tham khảo cho thai đơn (mang 1 bé). Số cân thực tế của mỗi mẹ có thể chênh lệch trong giới hạn bình thường, quan trọng hơn là xu hướng tăng đều đặn theo thời gian thay vì một con số cố định tại một thời điểm.

Ngưỡng BMI trong bảng trên được xây dựng chủ yếu từ dữ liệu dân số phương Tây. Người châu Á, trong đó có người Việt, thường có nguy cơ sức khoẻ (như tiểu đường, tăng huyết áp) cao hơn ở cùng một mức BMI so với người phương Tây, nên một số bác sĩ tại Việt Nam áp dụng ngưỡng BMI thấp hơn khi đánh giá cân nặng trước mang thai (ví dụ xem thừa cân từ BMI 23 thay vì 25). Vì vậy, mẹ nên hỏi bác sĩ về nhóm cân nặng và mục tiêu tăng cân phù hợp với thể trạng cụ thể của mình, thay vì chỉ tự tra theo bảng trên.

4. Tốc độ tăng cân theo từng tam cá nguyệt

Tốc độ tăng cân theo tam cá nguyệt và nhóm BMI

Trong tam cá nguyệt đầu, hầu hết mẹ chỉ tăng khoảng 0,5-2kg, không phụ thuộc nhiều vào nhóm BMI. Từ tam cá nguyệt 2 trở đi, tốc độ tăng cân trung bình mỗi tuần theo IOM là: khoảng 0,51kg/tuần với mẹ thiếu cân, 0,42kg/tuần với mẹ có cân nặng bình thường, 0,28kg/tuần với mẹ thừa cân, và 0,22kg/tuần với mẹ thuộc nhóm béo phì.

5. Mẹ bầu tăng cân quá nhanh có sao không

Tăng cân quá nhanh so với khuyến nghị có thể liên quan đến nguy cơ tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp thai kỳ, hoặc khiến quá trình sinh nở khó khăn hơn. Nếu nhận thấy cân nặng tăng nhanh bất thường trong một khoảng thời gian ngắn, mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và tư vấn điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động phù hợp, thay vì tự ý ăn kiêng khắt khe.

Tăng cân nhanh đột ngột, đặc biệt nếu kèm sưng phù tay chân mặt và đau đầu, cũng có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra thêm về tiền sản giật - một biến chứng thai kỳ cần theo dõi y tế. Đây là lý do việc theo dõi cân nặng đều đặn qua các lần khám thai có ý nghĩa quan trọng hơn là chỉ để biết số cân, mà còn giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

6. Mẹ bầu tăng cân chậm hơn khuyến nghị có sao không

Tăng cân quá chậm hoặc không tăng cân trong thời gian dài cũng cần được chú ý, vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bé nếu mẹ không nhận đủ dinh dưỡng cần thiết. Nếu thuộc trường hợp này, mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp, thay vì lo lắng một mình.

Một số mẹ tăng cân chậm trong tam cá nguyệt đầu do ốm nghén khiến khó ăn uống, đây thường không đáng lo nếu cân nặng bắt kịp dần trong các giai đoạn sau. Nếu ốm nghén nặng đến mức không thể ăn uống bình thường trong thời gian dài, mẹ nên báo bác sĩ để được hỗ trợ thêm.

7. Cân nặng tăng thêm trong thai kỳ đến từ đâu

Các thành phần tạo nên cân nặng tăng thêm trong thai kỳ

Cân nặng tăng thêm khi mang thai không chỉ đến từ mỡ tích trữ, mà còn từ nhiều thành phần khác trong cơ thể. Hiểu rõ điều này giúp mẹ bớt lo lắng nếu thấy cân nặng tăng nhanh trong một giai đoạn nào đó, thay vì nghĩ ngay rằng bản thân ăn quá nhiều.

• Cân nặng của bé (thường 3-3,5kg khi đủ tháng).
• Nhau thai (khoảng 0,7kg).
• Nước ối (khoảng 0,9kg).
• Tử cung phát triển lớn hơn (khoảng 0,9kg).
• Thể tích máu và dịch cơ thể tăng thêm (khoảng 1,4-1,8kg).
• Mô vú phát triển để chuẩn bị cho việc cho con bú (khoảng 0,4kg).
• Phần còn lại là mỡ dự trữ, đóng vai trò như nguồn năng lượng dự phòng cho giai đoạn cho con bú sau sinh.

8. Mang song thai thì mức tăng cân có khác không

Có, mức tăng cân khuyến nghị cho mẹ mang song thai (2 bé) thường cao hơn so với thai đơn, ví dụ mẹ có cân nặng bình thường trước mang thai thường được khuyến nghị tăng khoảng 17-25kg. Mức tăng cân cụ thể cho từng nhóm BMI khi mang song thai nên được bác sĩ tư vấn trực tiếp, vì cần theo dõi sát hơn so với thai đơn.

Thai kỳ song thai nói chung cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ hơn về nhiều mặt, không chỉ riêng cân nặng, nên bảng tham khảo trong bài này chủ yếu áp dụng cho trường hợp mang thai đơn (1 bé) là phổ biến nhất.

9. Bài liên quan trong cụm

• Bà bầu 3 tháng đầu nên ăn gì - kiêng ăn gì
• Bà bầu 3 tháng giữa nên ăn gì
• Bà bầu 3 tháng cuối nên ăn gì để vào con
• Thực phẩm bà bầu không nên ăn (thuỷ ngân - đồ sống - chất kích thích)

Mở Cân nặng mẹ bầu trong Momigo để theo dõi cân nặng theo đúng khoảng khuyến nghị dành riêng cho mẹ mỗi tuần.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• IOM (Institute of Medicine, nay là National Academy of Medicine - Viện Y học Hoa Kỳ) - Weight Gain During Pregnancy: Reexamining the Guidelines.
• ACOG (Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) - Weight Gain During Pregnancy.
• WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) - Appropriate body-mass index for Asian populations and its implications for policy and intervention strategies.