Có cần tìm nguyên nhân sau một lần sảy thai?

Sau một lần sảy thai, nhiều mẹ muốn biết ngay "vì sao lại xảy ra với mình". Điều quan trọng cần biết là phần lớn trường hợp sảy thai một lần không cần làm toàn bộ xét nghiệm tìm nguyên nhân ngay lập tức.

Sau một lần sảy thai, không phải lúc nào cũng xác định được một nguyên nhân

Vì sao chưa cần xét nghiệm sau một lần

Theo Quenby và cộng sự (Lancet, 2021), phần lớn sảy thai sớm liên quan tới bất thường nhiễm sắc thể xảy ra ngẫu nhiên trong quá trình phát triển phôi - không phải điều mẹ đã làm hoặc không làm.

Tiền sử và hoàn cảnh riêng giúp bác sĩ cân nhắc bước đánh giá phù hợp

Khi nào RCPI khuyến nghị đánh giá chuyên sâu

RCPI 2025 khuyến nghị: mẹ có từ 2 lần sảy thai liên tiếp trở lên nên được giới thiệu kịp thời tới phòng khám chuyên về sảy thai tái diễn. Một số xét nghiệm ban đầu có thể thực hiện tại cộng đồng (kháng thể antiphospholipid, chức năng tuyến giáp, siêu âm vùng chậu), nhưng xét nghiệm cụ thể nào cần làm sẽ được quyết định sau khi bác sĩ tư vấn phù hợp với từng trường hợp.

Về con số "2 lần" hay "3 lần" - cả hai đều đúng, tùy góc nhìn

RCPI đưa ngưỡng 2 lần sảy thai liên tiếp trở lên để giới thiệu tới đánh giá chuyên sâu. Đối chiếu với RCOG Green-top Guideline No. 17 (chuyên khoa Anh về sảy thai tái diễn): định nghĩa chính thức của "sảy thai tái diễn" là 3 lần sảy thai trong tam cá nguyệt đầu trở lên - và RCOG nói rõ định nghĩa này không giới hạn ở các lần liên tiếp ("has not been restricted to women and people suffering with consecutive miscarriages only"). RCOG cũng ghi rõ bác sĩ có thể tự quyết định cho đánh giá chuyên sâu sớm hơn, từ 2 lần, nếu có nghi ngờ các lần sảy thai mang tính bệnh lý chứ không phải ngẫu nhiên. Ba con số không mâu thuẫn nhau: 3 lần là ngưỡng định nghĩa của RCOG (không cần liên tiếp), 2 lần liên tiếp là ngưỡng thực hành của RCPI - đây là lý do bác sĩ trực tiếp khám sẽ là người quyết định phù hợp với hoàn cảnh của mẹ, không phải một con số cố định duy nhất mà bài này có thể khẳng định thay.

Các thuật ngữ trong phần đánh giá có nghĩa là gì?

• Bất thường nhiễm sắc thể: sai khác ngẫu nhiên trong vật chất di truyền của phôi. Cụm từ này không có nghĩa cơ thể mẹ đã “làm sai” điều gì.
• Kháng thể antiphospholipid: một nhóm kháng thể mà bác sĩ có thể cân nhắc kiểm tra trong đánh giá sảy thai tái diễn; việc có tên trong guideline không có nghĩa mẹ nên tự đi xét nghiệm sau một lần.
• Chức năng tuyến giáp: các xét nghiệm giúp bác sĩ đánh giá hoạt động của tuyến giáp.
• Siêu âm vùng chậu: siêu âm để bác sĩ xem các cấu trúc trong vùng chậu theo mục đích đánh giá cụ thể.

Danh sách này giải nghĩa thuật ngữ, không phải phiếu chỉ định xét nghiệm.

Nếu mẹ vẫn muốn được xét nghiệm sau lần đầu

Mong muốn có câu trả lời là điều dễ hiểu và không cần phải "chờ đủ điều kiện" mới được nói ra. Mẹ hoàn toàn có thể trao đổi thẳng với bác sĩ về mong muốn này - việc có xét nghiệm nào phù hợp hay không, và xét nghiệm gì, là quyết định của bác sĩ dựa trên tiền sử cụ thể, bài này không đủ căn cứ để gợi ý một xét nghiệm cụ thể nào cho trường hợp sau một lần sảy thai.

Hiểu lầm thường gặp

• "Sảy thai một lần cũng cần làm đầy đủ xét nghiệm ngay": Không đúng theo RCPI - ngưỡng để giới thiệu tới đánh giá chuyên sâu là từ 2 lần sảy thai liên tiếp trở lên, không phải sau lần đầu tiên.
• "Hầu hết sảy thai là do mẹ đã làm gì đó": Đây là quan niệm sai phổ biến theo Quenby et al. - không có cơ sở khoa học cho việc gán nguyên nhân này cho mẹ.

Nguồn tham khảo

• RCPI First Trimester Miscarriage 2025 - Section 7 (trang PDF 57, trang in 55): ngưỡng giới thiệu từ 2 lần sảy thai liên tiếp trở lên, danh sách xét nghiệm ban đầu có thể thực hiện tại cộng đồng.
• RCOG Green-top Guideline No. 17 - Recurrent Miscarriage: định nghĩa sảy thai tái diễn và nguyên tắc cân nhắc đánh giá sớm dựa trên tình huống lâm sàng.
• Quenby et al., 2021, "Miscarriage matters" (The Lancet) - mục "Embryonic chromosomal errors" (trang PDF 12) và Introduction (trang PDF 4): tỷ lệ bất thường nhiễm sắc thể trong mô sảy thai; quan niệm sai gây tự trách.