Nếu mẹ thấy buồn, trống rỗng hoặc tự trách

Buồn, trống rỗng, tự trách - đây là những cảm xúc rất nhiều mẹ trải qua sau sảy thai, và việc gọi tên được cảm xúc của mình không có nghĩa là mẹ đang "có vấn đề".

Những điểm tựa mẹ có thể tìm đến khi cần

Mẹ không phải người duy nhất cảm thấy như vậy

Một tổng quan hệ thống tổng hợp số liệu từ nhiều nghiên cứu quốc tế ước tính, trong 6 tuần đầu sau sảy thai, khoảng 32,5% phụ nữ ghi nhận triệu chứng lo âu, 30,1% ghi nhận triệu chứng trầm cảm và 33,6% ghi nhận triệu chứng stress qua các công cụ sàng lọc (đây là tỷ lệ có triệu chứng qua sàng lọc, KHÔNG phải tỷ lệ được chẩn đoán lâm sàng - số liệu tổng hợp, khác nhau tùy quần thể nghiên cứu và công cụ đo lường, không phải một con số cố định áp dụng cho mọi người). Nói cách khác, nếu mẹ đang cảm thấy nặng nề, mẹ không hề đơn độc.

Cảm thấy có triệu chứng không có nghĩa là được chẩn đoán

Có cảm giác buồn, lo âu hay khó chịu không đồng nghĩa với việc mẹ "bị trầm cảm" hay "bị rối loạn lo âu" - đó là chẩn đoán cần bác sĩ/chuyên gia tâm lý đánh giá trực tiếp, không phải điều app hay một bài viết có thể kết luận. Điều bài này muốn nói chỉ là: cảm xúc của mẹ là phổ biến và đáng được công nhận, không phải điều gì bất thường cần giấu đi.

Sàng lọc khác chẩn đoán thế nào?

Công cụ sàng lọc là một bộ câu hỏi giúp nhận diện ai có thể cần được trao đổi thêm. Chẩn đoán là kết luận lâm sàng do người có chuyên môn đưa ra sau khi xem xét triệu chứng, thời gian, mức độ ảnh hưởng và bối cảnh của từng người. Vì vậy, các tỷ lệ trong nghiên cứu không có nghĩa ba người cứ có một người được chẩn đoán một rối loạn.

Về sự tự trách

Nhiều mẹ tự hỏi liệu mình có làm gì sai. Bài "Có cần tìm nguyên nhân sau một lần sảy thai?" đã nói rõ: phần lớn sảy thai sớm liên quan tới yếu tố ngẫu nhiên trong quá trình phát triển phôi, không phải điều mẹ đã làm hoặc không làm.

Hiểu lầm thường gặp

• "Có cảm xúc nặng nề nghĩa là mình yếu đuối": Không đúng - đây là phản ứng phổ biến được ghi nhận ở tỷ lệ đáng kể phụ nữ sau sảy thai, không phải điều hiếm gặp hay đáng xấu hổ.
• "Nếu mình vẫn đi làm/sinh hoạt bình thường được thì nghĩa là mình không thực sự buồn": Không đúng - mẹ có thể vừa duy trì sinh hoạt vừa mang cảm xúc nặng nề bên trong, cả hai không loại trừ nhau.

Nguồn tham khảo

• Shetty et al., 2025 - “Global prevalence of post-miscarriage anxiety, depression, and stress”, Journal of Global Health, DOI: 10.7189/jogh.15.04245; tổng quan 29 nghiên cứu với 35.375 người.
• Herbert et al., 2022 - systematic review về sức khỏe tâm thần sau mất thai chu sinh.
• National Bereavement Care Pathway - Miscarriage: Short Guidance 2022: tinh thần chung về công nhận cảm xúc đau buồn là phổ biến.