Chia sẻ
Cập nhật lần cuối: 28/08/2026
Theo Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) của Bộ Y tế, trẻ được tiêm miễn phí nhiều mũi vắc-xin quan trọng từ sơ sinh đến 24 tháng tuổi, bắt đầu với vắc-xin viêm gan B và BCG ngay sau sinh, tiếp theo là các mũi 5 trong 1, bại liệt, sởi theo từng mốc tháng tuổi cụ thể.
- 1. Vì sao cần tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch cho trẻ
- 2. Bảng lịch tiêm chủng mở rộng cho trẻ 0-24 tháng
- 3. Mũi tiêm nào thuộc chương trình mở rộng, mũi nào là dịch vụ
- 4. Lịch tiêm chủng cho trẻ 2 tháng tuổi cần lưu ý gì
- 5. Lịch tiêm chủng cho trẻ 9 tháng tuổi cần lưu ý gì
- 6. Nếu trễ lịch tiêm chủng thì có cần tiêm bù không
- 7. Cách giảm đau cho bé khi tiêm chủng
- 8. Những phản ứng thường gặp sau tiêm và cách chăm sóc
- 9. Vì sao nên lưu giữ sổ tiêm chủng đầy đủ
- 10. Bài liên quan trong cụm
- Câu hỏi thường gặp
1. Vì sao cần tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch cho trẻ
Tiêm chủng giúp bảo vệ trẻ khỏi nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, lao và sởi, trong giai đoạn hệ miễn dịch của bé còn non nớt. Tiêm đúng lịch giúp cơ thể bé có đủ thời gian tạo kháng thể trước khi nguy cơ phơi nhiễm bệnh tăng cao.
Trì hoãn hoặc bỏ sót mũi tiêm có thể khiến bé mất đi khoảng thời gian bảo vệ tối ưu, đặc biệt nguy hiểm với các bệnh có thể xảy ra biến chứng nặng ở trẻ nhỏ.
2. Bảng lịch tiêm chủng mở rộng cho trẻ 0-24 tháng
| Tháng tuổi | Vắc-xin theo Chương trình Tiêm chủng Mở rộng |
|---|---|
| Trong 24 giờ đầu sau sinh | Viêm gan B (mũi sơ sinh) |
| Trong vòng 1 tháng đầu | BCG (phòng lao) |
| 2 tháng | 5 trong 1 (bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B - Hib) mũi 1, bại liệt uống mũi 1 |
| 3 tháng | 5 trong 1 mũi 2, bại liệt uống mũi 2 |
| 4 tháng | 5 trong 1 mũi 3, bại liệt uống mũi 3 |
| 9 tháng | Sởi mũi 1 |
| 18 tháng | Bạch hầu - ho gà - uốn ván mũi nhắc lại, Sởi - Rubella mũi 2 |
Đây là bảng tổng hợp phổ biến theo TCMR. Lịch cụ thể có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn và địa phương, mẹ nên xác nhận thêm tại trạm y tế hoặc cơ sở tiêm chủng nơi đăng ký cho bé.
3. Mũi tiêm nào thuộc chương trình mở rộng, mũi nào là dịch vụ
Các mũi trong TCMR được tiêm miễn phí tại trạm y tế phường/xã và được khuyến cáo cho mọi trẻ em. Ngoài ra còn có các vắc-xin dịch vụ (tự nguyện, có phí) được nhiều gia đình lựa chọn bổ sung, ví dụ vắc-xin 6 trong 1 (thay thế 5 trong 1 và bổ sung phòng bại liệt dạng tiêm), vắc-xin Rotavirus (ngừa tiêu chảy cấp), vắc-xin phế cầu, viêm não Nhật Bản, thủy đậu, viêm gan A và cúm mùa.
Việc chọn tiêm dịch vụ hay theo chương trình mở rộng nên được trao đổi cụ thể với bác sĩ nhi khoa, dựa trên điều kiện sức khỏe của bé và mong muốn của gia đình.
4. Lịch tiêm chủng cho trẻ 2 tháng tuổi cần lưu ý gì
Đây là mốc tiêm chủng đầu tiên sau giai đoạn sơ sinh, thường khiến nhiều cha mẹ lo lắng. Mẹ nên đảm bảo bé khỏe mạnh, không sốt hoặc đang ốm trước ngày tiêm, và theo dõi bé sát sao trong 24-48 giờ sau tiêm để phát hiện sớm các phản ứng bất thường nếu có.
5. Lịch tiêm chủng cho trẻ 9 tháng tuổi cần lưu ý gì
Mũi sởi ở tháng thứ 9 là một trong những mũi quan trọng vì sởi là bệnh có thể gây biến chứng nặng ở trẻ nhỏ. Trước mốc này, bé thường được bảo vệ một phần nhờ kháng thể từ mẹ truyền qua, nhưng lượng kháng thể này giảm dần theo thời gian, nên việc tiêm đúng lịch ở 9 tháng giúp duy trì sự bảo vệ liên tục.
6. Nếu trễ lịch tiêm chủng thì có cần tiêm bù không
Có. Nếu bé bị trễ lịch vì lý do nào đó (ốm, quên lịch, không có sẵn vắc-xin), mẹ nên đưa bé đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần bắt đầu lại từ đầu phác đồ. Nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc cán bộ y tế tại cơ sở tiêm chủng để được tư vấn lịch tiêm bù phù hợp với từng loại vắc-xin.
7. Cách giảm đau cho bé khi tiêm chủng
Cho bé bú mẹ hoặc bú bình trong hoặc ngay sau khi tiêm có thể giúp bé dễ chịu hơn nhờ phản xạ mút và cảm giác gần gũi. Với bé lớn hơn, việc bế ẵm, vỗ về nhẹ nhàng và giữ giọng nói bình tĩnh của mẹ cũng giúp bé bớt sợ hãi trong lúc tiêm.
Một số nghiên cứu cho thấy cho bé nếm một chút dung dịch đường (glucose/sucrose) ngay trước khi tiêm có thể giúp giảm cảm giác đau ở trẻ sơ sinh, tuy nhiên mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc cán bộ y tế tại cơ sở tiêm chủng trước khi áp dụng cách này.
8. Những phản ứng thường gặp sau tiêm và cách chăm sóc
- Sốt nhẹ, sưng đỏ hoặc đau tại chỗ tiêm là phản ứng thường gặp, thường tự hết sau 1-2 ngày.
- Có thể cho bé bú/ăn nhiều cữ nhỏ hơn, mặc quần áo thoáng mát, chườm mát tại chỗ tiêm nếu sưng đau.
- Theo dõi thân nhiệt bé, có thể dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ nếu sốt trên 38.5°C.
- Nếu bé sốt cao trên 39°C, quấy khóc dữ dội kéo dài, phát ban toàn thân, khó thở hoặc co giật, cần đưa bé đi khám ngay vì đây có thể là phản ứng nghiêm trọng hiếm gặp cần xử trí kịp thời.
9. Vì sao nên lưu giữ sổ tiêm chủng đầy đủ
Sổ tiêm chủng ghi lại đầy đủ ngày tiêm, loại vắc-xin và mũi số mấy của bé, giúp mẹ và bác sĩ dễ dàng theo dõi lịch sử tiêm chủng, tránh tiêm trùng hoặc bỏ sót mũi. Sổ này cũng cần thiết khi bé đi học, đi khám ở cơ sở y tế khác, hoặc khi gia đình chuyển nơi ở và cần đăng ký tiêm chủng tại địa phương mới.
Sổ giấy dễ bị thất lạc hoặc nhoè mực theo thời gian, nên nhiều gia đình hiện nay lưu thêm bản ghi chép điện tử để dự phòng, giúp tra cứu nhanh khi cần mà không phụ thuộc hoàn toàn vào sổ giấy.
10. Bài liên quan trong cụm
Mở sổ tiêm chủng trong Momigo để theo dõi phác đồ và lịch sử tiêm của bé.
Câu hỏi thường gặp
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế Việt Nam - Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR).
Chia sẻ
Tin mới nhất
Thai 12 tuần: phát triển như thế nào
Thai 16 tuần: phát triển như thế nào
Thai 20 tuần: nặng bao nhiêu - phát triển ra sao
Thai 22 tuần: siêu âm hình thái và phát triển thai
Thai 28 tuần: mở đầu tam cá nguyệt 3
Thai 32 tuần: phát triển và chuẩn bị đồ đi sinh
Thai 36 tuần: gần đủ tháng cần lưu ý gì
Thai 38 tuần: dấu hiệu sắp sinh
Thai 40 tuần: quá ngày dự sinh có sao không
Canh ngày rụng trứng sinh con trai có thật không? App theo dõi chu kỳ
Hai tuần chờ sau rụng trứng: nên làm gì, dấu hiệu mang thai sớm
Tam cá nguyệt là gì? Mốc quan trọng từng giai đoạn thai kỳ
Double test - Triple test - NIPT: xét nghiệm sàng lọc nào cần làm
Siêu âm hình thái học và siêu âm 4D: tuần nào nên làm
Sổ khám thai nên ghi gì - câu hỏi nên hỏi bác sĩ
Thai máy là gì? Cách đếm cử động thai đúng chuẩn
Thai máy yếu - nhiều - ít về đêm: khi nào là dấu hiệu nguy hiểm
Bảng tăng cân chuẩn của mẹ bầu theo BMI (chuẩn IOM)
Bà bầu 3 tháng đầu nên ăn gì - kiêng ăn gì
Bà bầu 3 tháng giữa nên ăn gì
Bà bầu 3 tháng cuối nên ăn gì để vào con
Thực phẩm bà bầu không nên ăn (thuỷ ngân - đồ sống - chất kích thích)
Đau bụng dưới khi mang thai: khi nào bình thường - khi nào nguy hiểm
Đau lưng - chóng mặt - ra dịch nhầy khi mang thai tháng cuối
Gợi ý đặt tên con hay - ý nghĩa
Dấu hiệu sắp sinh và phân biệt chuyển dạ thật - giả
Kế hoạch sinh là gì - cần chuẩn bị những gì
Tiêm phòng khi mang thai: mũi nào - tuần nào
Vitamin và thuốc an toàn cho bà bầu theo từng giai đoạn
Phục hồi sau sinh thường và sinh mổ: lộ trình 12 tuần
KHUYẾN CÁO
Thông tin tại Hebela Blog chỉ mang tính chất tham khảo, không được xem là tư vấn y khoa và không nhằm mục đích thay thế cho chẩn đoán, điều trị hoặc ngăn ngừa bệnh tật. Vui lòng tìm hiểu kỹ và yêu cầu tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi thực hiện theo bất kỳ hướng dẫn nào tại Hebela Blog






