Kết nối với chúng tôi
|
Các xét nghiệm sàng lọc dị tật bẩm sinh mẹ bầu cần lưu ý trong thai kỳ

Các xét nghiệm sàng lọc dị tật bẩm sinh mẹ bầu cần lưu ý trong thai kỳ

Chia sẻ

Trong thời gian chăm sóc thiên thần nhỏ trong bụng, cơ thể mẹ sẽ xuất hiện nhiều thay đổi và cần lưu ý những dấu hiệu bất thường trong suốt thai kỳ. Do đó, mẹ cần thực hiện các xét nghiệm, sàng lọc để có những điều chỉnh thích hợp, đồng thời theo dõi sức khỏe của cả mẹ và bé để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.

Một số xét nghiệm, sàng lọc thai kỳ phổ biến 

Các loại xét nghiệm như xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm đái tháo đường có tác dụng kiểm tra tổng quát sức khỏe mẹ định kỳ trong thai kỳ.
Bên cạnh đó, mẹ cần thực hiện các xét nghiệm cho thai nhi như xét nghiệm Double Test, Triple Test, xét nghiệm không xâm lấn NIPT, và xét nghiệm bệnh lý nhiễm trùng có khả năng lây truyền cho thai nhi và gây nên các bệnh lý bẩm sinh.

Các xét nghiệm cần làm trong 3 tháng đầu thai kỳ

3 tháng đầu thai kỳ (Tuần 1 - Tuần 13) là thời điểm quan trọng để mẹ thực hiện các xét nghiệm nhằm sàng lọc, phát hiện các bất thường của cả mẹ và thai nhi. 

Xét nghiệm máu 
Thiếu máu khi mang thai là tình trạng hầu hết các thai phụ gặp phải. Vì vậy, xét nghiệm sinh hóa máu là một trong những xét nghiệm cơ bản và cần thiết nhất để kiểm tra tổng quát sức khỏe định kỳ trong thai kỳ. 


Xét nghiệm máu kiểm tra tổng quát sức khỏe thai kỳ 
Xét nghiệm máu cần làm định kỳ ở mỗi lần khám thai, đặc biệt là giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ. Dựa vào các chỉ số xét nghiệm, bác sĩ sẽ kiểm tra các vấn đề về máu như nhóm máu, tình trạng đông máu, hàm lượng sắt để có biện pháp xử lý kịp thời nếu xảy ra bất đồng nhóm máu giữa mẹ và con, hay các trường hợp khẩn cấp cần truyền máu khi sinh. 

Siêu âm đo độ mờ da gáy thai nhi

Siêu âm đo độ mờ da gáy là phương pháp kiểm tra vùng da gáy của thai nhi để chẩn đoán hội chứng Down. Nếu kết quả đo độ mờ da gáy có bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định tiếp các xét nghiệm sinh thiết khác để tìm ra bất thường nhiễm sắc thể ở thai nhi. Bên cạnh đó, các phương pháp sàng lọc như NIPT, Double Test/ Triple Test sẽ hỗ trợ chẩn đoán hội chứng Down ở trẻ chính xác lên đến 90%. 
Siêu âm đo độ mờ da gáy thường được thực hiện từ giai đoạn 11 tuần 6 ngày đến 13 tuần 6 ngày của thai kỳ. Trước tuần thứ 11, khi bào thai còn quá nhỏ, kỹ thuật đo sẽ gặp khó khăn. Sau tuần thứ 14, khi hệ thống hạch bạch huyết của thai nhi phát triển, chất dịch dư thừa tích tụ ở vùng gáy sẽ được hấp thụ hết, da gáy sẽ trở về bình thường, tuy nhiên điều này không có nghĩa là thai bình thường. Siêu âm đo độ mờ da gáy sau tuần 14 cũng không còn ý nghĩa. 

Siêu âm xác định xương mũi thai nhi

Chiều dài xương mũi thai nhi là thước đo tiêu chuẩn đối với tình hình phát triển của bé trong thời gian ở trong bụng mẹ. Kết quả siêu âm sẽ là căn cứ để bác sĩ chẩn đoán thai nhi có mắc hội chứng Down hay không. 
Ở một số trẻ có bất thường về nhiễm sắc thể nhất định liên quan đến  hội chứng Down, Edwards có thể không có xương mũi hoặc không có xương mũi bình thường. Có 2 trường hợp bất thường xương mũi thai nhi khi siêu âm có thể phát hiện: 
  • Bất sản xương mũi: Tình trạng thai nhi không có xương mũi
  • Thiếu sản xương mũi: Tình trạng chiều dài xương mũi ngắn hơn so với chỉ số tiêu chuẩn tại thời điểm phát triển của thai nhi. 
Việc không có xương mũi hay xương mũi ngắn đều liên quan đến hội chứng Down. Mẹ có thể thực hiện xét nghiệm siêu âm này để kiểm tra dị tật thai nhi vào khoảng tuần thứ 11 đến tuần thứ 13 của thai kỳ.

Xét nghiệm Double Test

Triple Test và Double Test được gọi là bộ đôi xét nghiệm sinh hóa sàng lọc dị tật thai nhi liên quan đến di truyền, rối loạn nhiễm sắc thể. Hai xét nghiệm này đều đưa ra kết quả là thai nhi có nguy cơ cao hay nguy cơ thấp bị dị tật, từ đó có thể xem xét theo dõi hoặc chăm sóc phù hợp.
Theo khuyến cáo của bộ Y tế, tất cả phụ nữ mang thai đều nên thực hiện xét nghiệm Double Test và Triple Test. Đặc biệt với nhóm đối tượng: 
  • Phụ nữ mang thai trên 35 tuổi
  • Đã từng bị sảy thai/ thai lưu không rõ nguyên nhân
  • Tiền sử mang thai dị tật di truyền
  • Tiền sử gia đình có dị tật bẩm sinh
  • Bị đái tháo đường
  • Mẹ bầu bị nhiễm virus trong quá trình mang thai
  • Từng tiếp xúc với phóng xạ liều lượng cao. 
Xét nghiệm Double Test được thực hiện nhằm sàng lọc các dị tật mang tính di truyền ở thai nhi như hội chứng Down, Edward (Trisomy 18) và Patau (Trisomy 13). Mẹ nên thực hiện xét nghiệm này từ tuần 11 - tuần 13, tốt nhất là vào tuần thứ 12. 
Xét nghiệm Double Test là xét nghiệm sàng lọc dị tật bẩm sinh của thai nhi, dù kết quả bất thường nhưng không chắc chắn thai nhi thực sự bị dị tật, thông thường bác sĩ sẽ phải chỉ định thêm sinh thiết gai nhau hoặc chọc ối để chẩn đoán chính xác.

Xét nghiệm NIPT 

Xét nghiệm NIPT cho kết quả chính xác đến 99% trẻ có nguy cơ bị dị tật bẩm sinh hay không. NIPT là phương pháp sàng lọc, sử dụng kỹ thuật không xâm lấn bằng cách lấy mẫu máu từ người mẹ để phân tích những bất thường liên quan đến nhiễm sắc thể, đột biến mất đoạn nhiễm sắc thể dựa vào ADN tự do của thai nhi.
Mẹ có thể xét nghiệm NIPT ngay từ tuần thứ 9 - tuần thứ 10 của thai kỳ, để dễ dàng phát hiện các bất thường từ sớm. 
Xét nghiệm NIPT giúp phát hiện sớm nguy cơ dị tật thai nhi bẩm sinh nghiêm trọng, phổ biến do bất thường số lượng nhiễm sắc thể (NST) như:
  • Hội chứng Down
  • Hội chứng Edwards
  • Hội chứng Patau
  • Hội chứng Turner và các bất thường số lượng NST khác

Xét nghiệm NIPT đánh giá bất thường trong NST thai nhi
Phương pháp này có quy trình đơn giản, nhanh chóng, không gây đau đớn hay ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé. Rất nhiều gia đình đã lựa chọn sàng lọc NIPT để an tâm hơn về tình trạng sức khỏe con. 

Các xét nghiệm cần làm trong 3 tháng giữa thai kỳ

3 tháng giữa thai kỳ (tuần thứ 14 - tuần thứ 27) là thời điểm nhạy cảm do thai nhi trong bụng mẹ đã bắt đầu hình thành đầy đủ các cơ quan. Giai đoạn này, bé đang dần phát triển chiều dài (khoảng 33cm - 40cm) và cân nặng (khoảng 0,9kg - 1,3 kg). Bé cũng dần hình thành phản xạ, cấu trúc ngón tay, ngón chân, chu kỳ ngủ …
Bởi vậy, để nắm rõ sức khỏe thai nhi và đảm bảo không có vấn đề gì bất thường, mẹ nên đi khám theo lịch hẹn của bác sĩ và thực hiện các xét nghiệm được yêu cầu để an tâm hơn về giai đoạn phát triển trong những tháng tiếp theo.

Xét nghiệm nước tiểu/ tiểu đường thai kỳ

Xét nghiệm nước tiểu nhằm kiểm tra một số thành phần có trong nước tiểu của mẹ, có thể cho thấy được các bệnh lý về thận, bệnh đường tiết niệu, vấn đề về bàng quang, từ đó phần nào cảnh giác nguy cơ tiền sản giật.
Ngoài ra, nếu đường được phát hiện có trong nước tiểu, thai phụ có thể được chẩn đoán nguy cơ tiểu đường thai kỳ. Trong nhiều trường hợp, việc xét nghiệm nước tiểu còn có thể cho biết một số bệnh lý lây qua đường tình dục như Herpes, giang mai, Chlamydia,…
Mẹ nên lưu ý làm xét nghiệm nước tiểu từ tuần 16 - tuần 18


Xét nghiệm nước tiểu đánh giá sức khỏe thai phụ 

Xét nghiệm Triple Test 

Nếu như ở mốc tuần thai trước, thai phụ đã bỏ lỡ bước xét nghiệm Double test thì ở mốc này, các mẹ bầu sẽ được bác sĩ hướng dẫn thực hiện sàng lọc Triple Test. Xét nghiệm này được khuyến cáo thực hiện từ tuần 15 - tuần 22, chính xác nhất là vào tuần thứ 16 - tuần 18. Xét nghiệm Triple Test có tác dụng sàng lọc hội chứng Down, hội chứng Edward, nguy cơ dị tật ống thần kinh. 
Mẹ sẽ được hướng dẫn sàng lọc Triple Test thông qua việc lấy mẫu máu xét nghiệm. Có 2 trường hợp bất thường khi nồng độ AFP tăng hoặc giảm: 
  • Nồng độ AFP tăng là dấu hiệu thai nhi có nguy cơ dị tật ống thần kinh
  • Nồng độ AFP giảm đồng thời với nồng độ hCG và Estriol thì thai nhi có nguy cơ cao bị hội chứng Down, hội chứng Edward hoặc một số bất thường NST khác. 
Thực hiện Triple Test chỉ có thể cho thấy nguy cơ dị tật bẩm sinh ở thai nhi. Nếu như kết quả cho thấy nguy cơ cao, thai phụ có thể cần thực hiện các bước xét nghiệm chuyên sâu hơn như chọc ối hay sinh thiết gai nhau ở những tuần thai sau đó.

Siêu âm 5D xác định hình thái thai nhi 

Siêu âm 5D để xác định rõ hình thái, hình ảnh giải phẫu chi tiết thai nhi, xác định vị trí nhau thai, nồng độ, tỷ lệ nước ối và từ đó xác định chính xác tuổi thai. Quá trình siêu âm với công nghệ hiện đại, các bác sĩ còn có thể cho mẹ thấy các bất thường ở tim, cột sống, xương, não, chân tay, thận,… ở con, từ đó có những phương án cải thiện phù hợp.
Các bộ phận, cơ quan cơ thể của thai nhi đã có thể nhìn được khá rõ ràng trong những tuần thai này. Do đó, một số dị tật bên ngoài cũng như dị tật có liên quan tới nội tạng cũng dễ phát hiện hơn như dị tật sứt môi, hở hàm ếch, dị tật ở ruột như thoát vị thành bụng, dị tật ở não bộ, …

Xét nghiệm nước ối

Chọc dò nước ối là một loại xét nghiệm tiền sản. Nước ối sẽ được lấy từ tử cung qua thành bụng dưới sự hướng dẫn của siêu âm và bác sĩ có chuyên môn. Dịch ối sẽ được phân tích để phát hiện các rối loạn di truyền nếu có. 
Trong dịch ối có chứa tế bào từ thai bong ra. Thủ thuật chọc ối sẽ lấy một lượng dịch ối nhất định (15 - 30ml) được dùng để thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán cần thiết. Thai phụ sẽ được chọc ối dưới hướng dẫn của siêu âm, vì siêu âm sẽ xác định vùng có nhiều nước ối mà không có cấu trúc thai.
Nước ối sẽ được rút ra qua thành bụng, qua cơ tử cung bằng một cây kim rất nhỏ được đưa vào buồng ối. Thời gian chọc ối thường tiến hành trong 5 - 10 phút. Cơ thể người mẹ sẽ tái tạo lại lượng nước ối đã được lấy ra và em bé sẽ không bị thiếu ối sau khi thực hiện xét nghiệm
Tuổi thai tốt nhất để thực hiện thủ thuật chọc ối này là 17 - 18 tuần tuổi. Vì thời điểm này khả năng lấy nước ối thành công cao nhất, tỉ lệ gặp phải biến chứng cho cả mẹ và thai nhi thấp nhất.
Khám thai trong mốc thời gian này có ý nghĩa quan trọng. Nếu phát hiện những dị tật không thể cải thiện, không thể can thiệp ở giai đoạn này, bác sĩ có thể khuyên người mẹ có kế hoạch đình chỉ thai trước khi thai tiếp tục phát triển ở những tuần thai sau.

Các xét nghiệm cần làm trong 3 tháng cuối thai kỳ 

Trong tam cá nguyệt thứ ba (Tuần thứ 28 - Tuần thứ 42), mẹ bầu cần đặc biệt quan tâm về sức khỏe thai kỳ. Đây là những tháng cuối cùng trước khi mẹ bước vào quá trình chuyển dạ và lâm bồn. Bé cũng ngày càng lớn dần và sẽ không chịu ở yên trong không gian chật hẹp. Trước thời điểm lâm bồn, mẹ nên thực hiện các xét nghiệm được yêu cầu để bác sĩ có thể dự đoán và chuẩn bị các biện pháp phù hợp với tình trạng mẹ và bé. 
Đây là giai đoạn mẹ sẽ tăng cân nhanh, đồng thời trải qua nhiều thay đổi cả về thể chất và sinh lý. Thời gian này mẹ sẽ thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, mẹ hãy khám thai theo đúng lịch hẹn của bác sĩ và theo dõi sát sao nếu có vấn đề bất thường. 
Đặc biệt, giai đoạn bầu ba tháng cuối cần đi khám thai với tần suất thường xuyên hơn. Mẹ có thể xuất hiện các dấu hiệu chuyển dạ sinh sớm hơn hoặc gần ngày dự sinh. Do đó bác sĩ cần kiểm tra tim thai thường xuyên hơn để đảm bảo thai nhi luôn trong tình trạng khỏe mạnh, đồng thời lưu ý các dấu hiệu gợi ý chuyển sinh. 
Ngoài theo dõi thường xuyên như siêu âm, nghe tim thai, các bác sĩ Sản Phụ khoa cũng khuyên mẹ nên thực hiện các xét nghiệm sau trong vòng 2 tuần trước sinh để kiểm tra tình trạng sức khỏe. 
1. Xét nghiệm tổng phân tích sinh hóa nước tiểu: giúp phát hiện sớm các bệnh lý về thận, đường tiết niệu, bàng quang để kịp thời điều trị. Cần đặc biệt đề phòng các bệnh lý thận và đường tiết niệu gây ảnh hưởng cho quá trình mang thai nhất là trong 3 tháng cuối thai kỳ gây bệnh lý tiền sản giật.
2. Xét nghiệm đường huyết đói: Khi mang thai, mẹ cần sản xuất gấp 3 lần lượng insulin so với thông thường để ổn định lượng đường (glucose) trong máu. Nếu cơ thể không sản xuất đủ insulin sẽ dẫn đến tiểu đường. Do đó, mẹ cần thực hiện xét nghiệm để bảo vệ sức khỏe bản thân, cũng như đảm bảo lúc lâm bồn em bé không bị hạ đường huyết do thay đổi môi trường sống và khiến bé hôn mê, tổn thương não,…
3. Xét nghiệm TCK: Đây là phương pháp sàng lọc giúp đánh giá khả năng đông máu của cơ thể. Xét nghiệm này giúp mẹ phát hiện và kiểm tra tình trạng rối loạn đông máu, tránh dẫn đến trường hợp không thể cầm máu lúc sinh sẽ dẫn đến nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Trong những tuần cuối thai kỳ, giai đoạn gần ngày dự sinh khoảng cách các lần tái khám sẽ ngắn lại. Từ tuần 32, mẹ nên khám 2 tuần/ lần, từ tuần 36 sẽ tái khám mỗi tuần/ lần để chuẩn bị trạng thái tốt nhất cho thiên thần nhỏ chào đời nhé!

Chia sẻ

Thông tin tham khảo

Tin mới nhất

Vượt Qua Nỗi Sợ Hãi: Hành Trình Kiếm Tiền Của Mẹ Bỉm Cùng Momigo Affiliate
5 Sai Lầm Mẹ Bỉm Làm Affiliate Thường Gặp Và Cách Tránh
Tiểu đường thai kỳ: Những lưu ý quan trọng mẹ bầu không nên bỏ qua
Những lưu ý quan trọng trước khi làm xét nghiệm tiểu đường thai kỳ mẹ bầu cần biết
Uống đủ nước trong thai kỳ đảm bảo cho sức khỏe mẹ bầu
Chuẩn bị trước sinh: Checklist giúp mẹ an tâm trước ngày đón bé
Chào các mẹ - Nơi chia sẻ về tiền, về cuộc sống, và về những điều thực tế
Thu Nhập Momigo Affiliate: Con Số Thực Tế & Lộ Trình
Theo Dõi Thai Kỳ Đúng Cách – Hành Trình Yêu Thương Giúp Con Phát Triển Vượt Trội
Thực Hành Thai Giáo – Hành Trình Nuôi Dưỡng Bé Yêu Từ Trong Bụng Mẹ
Nuôi Con Khoa Học, Nhàn Tênh Với Ứng Dụng Momigo: Cẩm Nang Cho Mẹ Hiện Đại
Thai Giáo Momigo: Ứng Dụng Thai Giáo Thông Minh Cho Mẹ Bầu Hiện Đại
Hướng Dẫn Sử Dụng Ứng Dụng Momigo: Từ A Đến Z Cho Người Mới Bắt Đầu
Review Momigo: Ưu Nhược Điểm, Có Nên Tải Ứng Dụng Này Không?
Momigo Là Gì? Ứng Dụng Này Dành Cho Ai?
Hướng Dẫn Tải Và Cài Đặt Ứng Dụng Momigo Nhanh Chóng, Đơn Giản
App Momigo: Trợ Thủ Đắc Lực Cho Mẹ Bầu 4.0
Ứng dụng Momigo - Trợ lý cho mẹ trong hành trình mang thai và nuôi con nhỏ
Momigo - Siêu ứng dụng dành cho mẹ và bé
Cách tốt nhất để lấy lại ham muốn tình dục sau khi sinh con
Bí quyết giữ “lửa” tình cảm vợ chồng sau khi sinh
Khô hạn sau sinh khắc phục bằng cách nào?
Không muốn "chuyện ấy" sau sinh: Là bình thường hay bất thường?
Quan hệ tình dục sau khi sinh thường: Những điều cần biết
Sau sinh mổ bao lâu thì quan hệ được? Quan hệ sau sinh mổ cần lưu ý những gì?
Phụ nữ sinh thường bao lâu thì quan hệ được? Cần lưu ý điều gì?
Bí quyết giữ lửa hạnh phúc gia đình sau khi sinh con
Vệ sinh cá nhân cho mẹ sau sinh đúng chuẩn
Hướng dẫn chăm sóc vết mổ/vết khâu tầng sinh môn cho sản phụ tại nhà
Sau sinh thường có nên đi lại nhiều không?

KHUYẾN CÁO

Thông tin tại Cẩm nang Momigo chỉ mang tính chất tham khảo, không được xem là tư vấn y khoa và không nhằm mục đích thay thế cho chẩn đoán, điều trị hoặc ngăn ngừa bệnh tật. Vui lòng tìm hiểu kỹ và yêu cầu tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi thực hiện theo bất kỳ hướng dẫn nào tại Cẩm nang Momigo