Hướng dẫn chăm sóc vết mổ/vết khâu tầng sinh môn cho sản phụ tại nhà

1. Mổ lấy thai và vết thương tầng sinh môn là gì?

Mổ lấy thai, còn gọi là sinh mổ hoặc mổ Cesar, là một thủ thuật phẫu thuật nhằm lấy thai nhi, nhau thai và màng ối qua một vết mổ ngang ở khu vực khớp vệ. Phẫu thuật tầng sinh môn là một vết cắt ở đáy chậu, nằm giữa âm đạo và hậu môn, được thực hiện để hỗ trợ phụ nữ trong quá trình sinh nở, giúp em bé dễ dàng ra ngoài hơn.

2. Tại sao phải tiếp tục chăm sóc vết mổ/vết khâu tầng sinh môn tại nhà?

Tất cả các vết mổ sau sinh đều tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn nếu không được chăm sóc và vệ sinh đúng cách. Nguy cơ này càng gia tăng sau 72 giờ và trong những ngày đầu khi sản phụ trở về nhà, đặc biệt nếu không biết cách vệ sinh hợp lý. 

Đáy chậu là vùng ẩm ướt và kín, rất dễ bị nhiễm trùng. Tuy nhiên, nếu thực hiện một số bước đơn giản, sản phụ có thể giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng, rút ngắn thời gian hồi phục và giảm cảm giác khó chịu cũng như đau đớn.

3. Vết mổ và vết khâu tầng sinh môn có dấu hiệu nào thì sản phụ cần tới cơ sở y tế để tái khám ngay?

Vết mổ, vết khâu tầng sinh môn đau tăng dần

Vết thương đau nhiều ở ngày 1 và 2 sau mổ/sau đẻ sau đó giảm dần. Vì vậy khi thấy có dấu hiệu đau, sưng tăng khoảng 3-4 ngày sau sinh nghĩa là vết thương có khả năng nhiễm khuẩn.

Vết mổ, vết khâu tầng sinh môn có dấu hiệu sưng đỏ, phù nề

Nếu vết thương có hiện tượng sưng và phù nề kéo dài sau 4 - 6 ngày thì đó là một dấu hiệu cho thấy vết thương đang hồi phục không tốt.

Có dịch tiết ra từ vết mổ hoặc sản dịch hôi

Bình thường trong quá trình lành vết thương dịch này xuất hiện ít nhưng với vết mổ có dấu hiệu nhiễm khuẩn, chất dịch này tiết ra nhiều và có mùi hôi. Sản dịch sau sinh thường nếu có mùi hôi là biểu hiện của nhiễm trùng hậu sản cần khám lại ngay.

Sốt cao kèm mệt mỏi

Khi vết thương có những dấu hiệu kể trên kèm sốt cao 38.5- 40 độ C là triệu chứng nổi bật và xuất hiện sớm của nhiễm khuẩn để nhập viện.

4. Vệ sinh vết mổ tại nhà như thế nào?

• Người bệnh tắm bằng nước sạch hàng ngày, chú ý không bôi trực tiếp xà phòng hoặc sữa tắm lên vết mổ.
• Người bệnh rửa tay sạch với nước và xà phòng.
• Mở gói gạc, đổ dung dịch PVP Iodine 10% vào trong gói gạc sao cho miệng lọ dung dịch không chạm vào gạc.
• Đeo găng tay sạch.
• Cầm một mặt của miếng gạc sao cho không chạm tay vào mặt tiếp xúc với vết mổ.
• Lau phía bên trên vết mổ.
• Lau phần chính giữa vết mổ.
• Lau phía dưới vết mổ.
• Đợi dung dịch khô khoảng 3-5 phút rồi mới mặc quần lót.
• Bôi kem liền sẹo theo chỉ định của bác sĩ (nếu có).

5. Vệ sinh vết khâu tầng sinh môn tại nhà như thế nào?

• Pha 1 - 2 nắp dung dịch sát khuẩn với khoảng 200ml nước ấm sạch vệ sinh trong khoảng 2 tuần.
• Rửa vệ sinh toàn bộ vùng bộ phận sinh dục và tầng sinh môn từ trên xuống dưới, trước ra sau đến khi sạch.
• Thấm khô, đóng băng vệ sinh mới.