Thuốc trẻ em không nên dùng và những lưu ý khi cho trẻ sử dụng thuốc

Vì sao cha mẹ cần thận trọng khi cho trẻ dùng thuốc?

• Nghiên cứu cho thấy, trong cơ thể người lớn, nước chiếm khoảng 60 - 70%, trong khi ở trẻ em, tỷ lệ này lên tới 80%. Với tỷ lệ nước cao và sự phát triển chưa đầy đủ của cơ bắp, việc sử dụng thuốc cho trẻ cần phải được thực hiện cẩn trọng hơn so với người lớn.
• Da của trẻ cũng khá mỏng manh, với hàng rào biểu mô chưa phát triển hoàn chỉnh, dẫn đến khả năng hấp thu thuốc qua da rất cao, đặc biệt ở các vùng như mặt, đùi và bẹn. Do đó, trẻ dễ bị kích ứng khi sử dụng thuốc bôi ngoài da, và nếu dùng thuốc bôi diện rộng, có thể gây ra tình trạng nhiễm độc toàn thân.
• Ngoài ra, các cơ quan chuyển hóa và thải trừ thuốc như thận và gan của trẻ cũng chưa phát triển đầy đủ, khiến khả năng chuyển hóa và thải trừ thuốc kém hơn so với người lớn. Điều này làm tăng nguy cơ tích trữ thuốc trong cơ thể và khả năng ngộ độc.
• Khả năng hấp thu thuốc qua đường tiêu hóa của trẻ cũng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm sự bài tiết acid dạ dày, hình thành muối mật, thời gian rỗng dạ dày, chiều dài ruột, diện tích hấp thu và hoạt động của hệ vi sinh đường ruột.

Một số loại thuốc trẻ em không nên dùng

Dưới đây là một số loại thuốc mà cha mẹ cần lưu ý không nên cho trẻ em sử dụng:

2.1. Thuốc kháng sinh

• Nhóm Aminoglycosid: Thường được chỉ định cho những ca nhiễm trùng nghiêm trọng, nhưng có thể gây độc cho thính giác và thận. Do đó, các chuyên gia khuyên cha mẹ không nên cho trẻ sử dụng nhóm thuốc này.
• Nhóm Phenicol: Là kháng sinh phổ rộng có khả năng tiêu diệt nhiều loại vi khuẩn. Tuy nhiên, nó có thể gây ức chế tủy xương và ảnh hưởng đến quá trình tạo máu, dẫn đến thiếu máu. Chỉ nên dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên khi không có lựa chọn nào khác.
• Nhóm Lincosamid: Hiệu quả trong điều trị vi khuẩn kỵ khí, nhưng có thể gây ra tiêu chảy nghiêm trọng và viêm đại tràng giả mạc, có khả năng dẫn đến tử vong. Không nên sử dụng cho trẻ dưới 2 tuổi.
• Nhóm Tetracyclin: Là kháng sinh phổ rộng nhưng thường bị lạm dụng, dẫn đến kháng thuốc. Ở trẻ em, thuốc này có thể gây loạn sản men răng và ức chế sự phát triển của xương. Không nên dùng cho trẻ dưới 8 tuổi.
• Nhóm Quinolon: Được xác định là có ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của sụn, có thể dẫn đến tình trạng lùn. Ngoài ra, thuốc này có thể gây viêm gân và đứt gân Achilles, vì vậy không nên sử dụng cho trẻ dưới 16 tuổi.
• Nhóm Sulfamid: Có thể gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy, dị ứng và rối loạn hệ thống tạo máu. Sử dụng nhóm thuốc này có thể dẫn đến tiểu đường, do đó, trẻ sơ sinh cần tránh xa nhóm Sulfamid.
  

2.2. Thuốc giảm đau và hạ sốt

• Thuốc á phiện: Các loại như paracetamol kết hợp với codein hoặc morphine có thể gây ức chế hô hấp, vì vậy không được sử dụng cho trẻ dưới 3 tuổi.
• Thuốc giảm đau hạ sốt không steroid: Cần thận trọng khi cho trẻ sử dụng. Nên chỉ định từ bác sĩ trước khi dùng nhóm thuốc này.
• Aspirin: Có nguy cơ gây hội chứng Reye, một tình trạng nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong, do đó không nên cho trẻ em sử dụng.

2.3. Một số loại thuốc khác

• Thuốc điều trị rối loạn tâm thần: Như Phenothiazin.
• Thuốc nhỏ mũi co mạch tại chỗ: Bao gồm oxymetazolin, naphazolin, xylometazolin…
• Corticoid: Dạng uống hoặc bôi ngoài da cũng không phù hợp cho trẻ em

2.4. Những lưu ý khi cho trẻ sử dụng thuốc

• Chỉ sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Luôn tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ mà không tự ý điều chỉnh liều lượng.
• Liều lượng thuốc: Thường được tính dựa trên cân nặng của trẻ.
• Thời gian và khoảng cách giữa các liều thuốc: Một số thuốc cần dùng khi đói, trong khi những thuốc khác có thể dùng sau khi ăn. Cha mẹ nên tuân thủ thời gian dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự ý thêm phụ gia: Tuyệt đối không thêm đường, sữa, nước trái cây hoặc thuốc khác vào thuốc dạng lỏng đã pha để tránh tương tác không mong muốn.
• Nếu quên liều: Hãy cho trẻ uống ngay khi nhớ ra, nhưng nếu gần với thời điểm liều tiếp theo thì nên bỏ qua liều đã quên và không tăng gấp đôi liều.
• Theo dõi phản ứng của trẻ: Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Trên đây là những thông tin cơ bản về việc sử dụng thuốc cho trẻ mà Hebela Care muốn chia sẻ. Hy vọng những thông tin này giúp cha mẹ nhận thức rõ tầm quan trọng của việc cẩn trọng khi dùng thuốc cho trẻ, các loại thuốc không nên sử dụng và những lưu ý cần thiết. Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng Hebela Care!