Canxi cho bà bầu 3 tháng cuối: cần lưu ý những gì

Cập nhật lần cuối: 26/09/2026

Ba tháng cuối là giai đoạn bé tích luỹ canxi vào xương mạnh nhất, với khoảng 200-250 mg canxi chuyển sang bé mỗi ngày ở những tuần cuối. Nhu cầu của mẹ vẫn giữ ở mức khoảng 1.000 mg mỗi ngày, nhưng khác biệt nằm ở chỗ khẩu phần dễ thiếu hơn do mẹ ăn được ít hơn mỗi bữa. Cách xử lý là chia nhỏ bữa và chia nhỏ liều canxi, không phải tăng liều lên.

Điều gì thay đổi ở 3 tháng cuối

Bộ xương của bé hoàn thiện nhanh trong giai đoạn này, và phần lớn lượng canxi trong xương bé được tích luỹ ở tam cá nguyệt thứ ba. Nếu khẩu phần của mẹ không đủ, cơ thể sẽ lấy canxi từ xương mẹ để ưu tiên cho bé.

Cùng lúc, tử cung lớn chèn ép dạ dày khiến mẹ ăn được ít hơn mỗi bữa, dễ trào ngược và đầy bụng. Hai yếu tố này gặp nhau: nhu cầu không giảm, nhưng khả năng ăn lại giảm.

Mẹ cần bao nhiêu canxi ở giai đoạn này

• Canxi: khoảng 1.000 mg mỗi ngày, giống hai giai đoạn trước. Với thai phụ dưới 19 tuổi là 1.300 mg.
• Vitamin D: 600 IU mỗi ngày, cần thiết để cơ thể hấp thu được lượng canxi đưa vào.
• Trường hợp riêng: ở vùng dân cư có khẩu phần canxi thấp, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị bổ sung 1,5-2,0 g canxi nguyên tố mỗi ngày để giảm nguy cơ tiền sản giật, và đây là chỉ định của bác sĩ.

Nhiều mẹ hiểu nhầm rằng vì bé cần nhiều hơn nên mẹ phải uống nhiều canxi hơn. Thực tế khuyến nghị không đổi, và tự tăng liều còn làm tăng nguy cơ táo bón, sỏi tiết niệu và cản trở hấp thu sắt, trong khi sắt lại rất cần ở giai đoạn chuẩn bị sinh.

Cách chia canxi khi mẹ ăn được ít mỗi bữa

Nguyên tắc: chia nhỏ nhiều lần thay vì dồn một lần.

• Cơ thể hấp thu tốt nhất khi mỗi lần không quá 500-600 mg canxi, nên nếu cần 1.000 mg, mẹ chia làm hai lần.
• Chia bữa chính thành 5-6 bữa nhỏ giúp mẹ đỡ đầy bụng và vẫn đủ năng lượng.
• Thêm một hộp sữa chua hoặc một ly sữa vào bữa phụ là cách bù canxi nhẹ nhàng nhất.
• Tránh uống canxi sát giờ nằm nếu mẹ hay trào ngược, nên lùi lên trước đó khoảng 2 giờ.

Giữ khoảng cách với sắt ở giai đoạn cuối

Ba tháng cuối cũng là lúc mẹ cần sắt nhiều nhất để dự phòng thiếu máu trước sinh, nên việc tách sắt và canxi càng quan trọng.

Một cách sắp xếp mẹ có thể áp dụng:

• Sáng: viên sắt, uống lúc bụng còn đói hoặc trước bữa sáng, kèm nước cam hoặc một miếng ổi.
• Trưa và chiều: canxi chia hai lần, cùng bữa ăn.
• Tối: DHA cùng bữa tối có chất béo.

Điểm cần giữ là sắt và canxi cách nhau ít nhất 2 giờ. Ngoài ra, mẹ không uống canxi cùng trà, cà phê hoặc nước có ga.

Chuột rút và đau lưng có phải do thiếu canxi

Chuột rút bắp chân về đêm và đau lưng rất phổ biến ở 3 tháng cuối, nhưng không phải lúc nào cũng do thiếu canxi. Các nguyên nhân thường gặp khác gồm thay đổi tuần hoàn ở chân, trọng lượng tử cung dồn lên cột sống, và tư thế ngủ.

Vì vậy mẹ không nên tự tăng liều canxi chỉ vì hay bị chuột rút. Những cách an toàn nên thử trước:

• Duỗi nhẹ bắp chân trước khi ngủ, kéo mũi bàn chân về phía người.
• Uống đủ nước trong ngày.
• Nằm nghiêng trái, kê gối giữa hai đầu gối.
• Đi lại nhẹ nhàng, không đứng hoặc ngồi một tư thế quá lâu.

Nếu chuột rút kèm sưng nóng đỏ một bên bắp chân, đau tăng khi chạm, mẹ cần đi khám ngay vì đây là dấu hiệu cần loại trừ nguyên nhân khác.

Những dấu hiệu cần đi khám

• Đau lưng dữ dội, đau thành cơn có quy luật ở giai đoạn chưa đủ tháng.
• Sưng một bên chân kèm đau, nóng, đỏ.
• Tê bì tay chân tăng nhanh, yếu cơ.
• Táo bón nặng kéo dài kèm đau bụng.
• Đau vùng thắt lưng lan xuống kèm tiểu buốt, tiểu ra máu.

Xem thêm canxi và vitamin D cho bà bầu để xem lại liều nền và nguồn thực phẩm.

Bài này nằm trong chùm nội dung về vitamin và vi chất thai kỳ. Mẹ có thể đọc bài tổng quan vitamin và thuốc an toàn cho bà bầu theo từng giai đoạn để có bức tranh đầy đủ theo từng giai đoạn.

Mở Thuốc và vitamin theo tuần trong Momigo để xem lịch bổ sung theo tuần ở giai đoạn cuối và sắp xếp giờ uống sắt, canxi, DHA tách nhau hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Khuyến nghị bổ sung canxi trong thai kỳ để dự phòng tiền sản giật và các biến chứng, 2018.
• Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (NASEM), Nhu cầu khuyến nghị canxi và vitamin D, 2011.
• Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), Dinh dưỡng trong thai kỳ, 2023.
• Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam, 2016.