I-ốt và cholin trong thai kỳ: hai vi chất dễ bị bỏ quên

Cập nhật lần cuối: 26/09/2026

I-ốt và cholin là hai vi chất ít được nhắc tới nhưng đều tham gia vào sự phát triển não bộ của bé. Thai phụ cần khoảng 220 mcg i-ốt và 450 mg cholin mỗi ngày. Điểm đáng lưu ý là nhiều viên vitamin tổng hợp cho bà bầu trên thị trường không chứa đủ hai chất này, nên mẹ cần chú ý thêm từ bữa ăn thay vì mặc định viên tổng hợp đã lo hết.

I-ốt làm gì trong thai kỳ

I-ốt là nguyên liệu để tuyến giáp tạo hormone. Trong thai kỳ, nhu cầu hormone giáp tăng lên vì bé phụ thuộc hoàn toàn vào hormone của mẹ trong những tháng đầu, khi tuyến giáp của bé chưa hoạt động.

Hormone giáp tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành hệ thần kinh. Thiếu i-ốt kéo dài và ở mức nặng có liên quan tới chậm phát triển trí tuệ ở trẻ, đây là lý do i-ốt được đưa vào chương trình bổ sung vi chất cộng đồng ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam.

Mẹ bầu cần bao nhiêu i-ốt mỗi ngày

• Khi mang thai: khoảng 220 mcg mỗi ngày.
• Khi cho con bú: khoảng 290 mcg mỗi ngày.
• Phụ nữ không mang thai, không cho con bú: 150 mcg mỗi ngày.

Cả thiếu và thừa i-ốt đều ảnh hưởng tới tuyến giáp, nên mẹ không nên tự dùng các sản phẩm chứa i-ốt liều cao như tảo bẹ hay rong biển cô đặc dạng viên. Nếu mẹ có bệnh lý tuyến giáp, mọi thay đổi về i-ốt cần hỏi bác sĩ trước.

Nguồn i-ốt trong bữa ăn hằng ngày

• Muối i-ốt: nguồn chính và dễ tiếp cận nhất. Mẹ nên dùng muối có ghi rõ "muối i-ốt" thay cho muối thường.
• Hải sản: cá biển, tôm, cua, nghêu, sò.
• Rong biển: lượng i-ốt rất cao và thay đổi nhiều, nên ăn lượng vừa phải, không dùng hằng ngày với lượng lớn.
• Trứng và sữa: góp thêm một phần đáng kể.

Một lưu ý về cách nấu: i-ốt dễ bay hơi khi đun nóng lâu, nên mẹ cho muối i-ốt vào lúc gần hoàn tất món ăn thay vì nêm ngay từ đầu.

Cholin làm gì và vì sao hay bị bỏ quên

Cholin là chất tham gia tạo màng tế bào và chất dẫn truyền thần kinh acetylcholin. Trong thai kỳ, cholin liên quan tới sự phát triển vùng hải mã của não bộ, vùng gắn với trí nhớ và học tập.

Cholin ít được nhắc tới vì hai lý do khá thực tế: nó mới được công nhận là dưỡng chất thiết yếu tương đối gần đây, và phần lớn viên đa vi chất cho bà bầu không chứa cholin hoặc chỉ chứa một lượng nhỏ. Vì vậy, đây là vi chất mẹ nên chủ động nhìn vào bữa ăn.

Mẹ bầu cần bao nhiêu cholin mỗi ngày

• Khi mang thai: khoảng 450 mg mỗi ngày.
• Khi cho con bú: khoảng 550 mg mỗi ngày.

Nguồn cholin dồi dào nhất trong bữa ăn quen thuộc:

• Lòng đỏ trứng: một quả trứng luộc cỡ lớn cung cấp khoảng 147 mg cholin, chủ yếu nằm ở lòng đỏ.
• Gan: nguồn rất giàu cholin, nhưng chỉ nên ăn 1-2 lần mỗi tháng vì hàm lượng vitamin A cao.
• Thịt gà, thịt bò, cá.
• Đậu nành, đậu phụ, các loại đậu đỗ.
• Bông cải xanh, súp lơ, mầm cải Brussels.

Trứng là cách đơn giản nhất để tăng cholin. Hai quả trứng mỗi ngày đã đáp ứng được phần lớn nhu cầu, và trứng cần được nấu chín kỹ trong thai kỳ.

Kiểm tra viên tổng hợp đang uống

Trước khi mua thêm sản phẩm mới, mẹ nên lấy vỏ hộp viên tổng hợp đang dùng và tìm ba dòng thông tin:

• Có i-ốt không, hàm lượng bao nhiêu mcg.
• Có cholin không, hàm lượng bao nhiêu mg.
• Hàm lượng vitamin A và dạng vitamin A đang dùng.

Nếu viên tổng hợp không có i-ốt, mẹ nên bảo đảm bữa ăn dùng muối i-ốt và có hải sản đều đặn. Nếu không có cholin, tăng trứng và các nguồn kể trên là cách bù đơn giản nhất. Trong mọi trường hợp, mang vỏ hộp tới buổi khám thai để bác sĩ đối chiếu vẫn là cách chắc chắn nhất, vì bác sĩ cần nhìn tổng lượng từ mọi nguồn chứ không riêng một sản phẩm.

Xem thêm uống sắt sau sinh bao lâu và cần bổ sung gì thêm vì nhu cầu i-ốt và cholin còn cao hơn khi mẹ cho con bú.

Bài này nằm trong chùm nội dung về vitamin và vi chất thai kỳ. Mẹ có thể đọc bài tổng quan vitamin và thuốc an toàn cho bà bầu theo từng giai đoạn để có bức tranh đầy đủ theo từng giai đoạn.

Mở Thuốc và vitamin theo tuần trong Momigo để đối chiếu các vi chất cần chú ý theo từng giai đoạn thai kỳ và ghi lại những gì mẹ đang bổ sung.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Khuyến nghị về chăm sóc trước sinh để có thai kỳ khoẻ mạnh, 2016.
• Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (NASEM), Nhu cầu khuyến nghị nhóm vi khoáng gồm i-ốt, 2001.
• Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (NASEM), Nhu cầu khuyến nghị nhóm vitamin B và cholin, 1998.
• Văn phòng Thực phẩm bổ sung thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH ODS), Tài liệu chuyên môn về cholin, 2022.
• Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), Dinh dưỡng trong thai kỳ, 2023.