Những việc cả nhà có thể chuẩn bị để đỡ mẹ sau sinh

Hỗ trợ tốt không bắt đầu từ câu "có gì cần cứ nói nhé". Nó bắt đầu từ việc ai đó nhận hẳn một đầu việc cụ thể, và mẹ không phải nghĩ ra việc để giao.

Bài này viết cho cả nhà đọc cùng. Mẹ có thể chuyển thẳng cho người sẽ hỗ trợ mình.

1. Trước ngày sinh

Chốt vai trò trước ngày sinh

Những việc làm trước sẽ đỡ được nhiều nhất, vì sau sinh không ai còn đầu óc để sắp xếp:

• Thống nhất một người hỗ trợ chính và một người dự phòng, để không dồn hết lên một người rồi người đó cũng kiệt sức.
• Lưu số của cơ sở sẽ chăm sóc mẹ và bé vào máy của cả hai người, kèm một số cho ngoài giờ.
• Hỏi mẹ trước: ai được tới thăm trong tuần đầu, ai để sau. Trả lời trước thì sau này đỡ phải từ chối.
• Hỏi mẹ trước: mẹ muốn được hỏi ý mỗi việc, hay muốn người khác tự quyết việc nhà. Hai kiểu này rất khác nhau và cả hai đều hợp lệ.
• Chuẩn bị sẵn vài bữa có thể hâm lại, hoặc chốt trước nơi đặt đồ ăn quen.

2. Việc nhà và bữa ăn

Bốn nhóm việc đỡ mẹ nhất

Đây là nhóm việc dễ nhận nhất vì không cần kỹ năng gì đặc biệt:

• Nấu hoặc đặt đồ ăn, và dọn luôn sau khi ăn
• Rửa bát, giặt đồ, phơi và gấp
• Đi chợ, mua đồ dùng cho mẹ và bé
• Dọn gọn lối đi trong nhà, nhất là đường từ giường tới nhà vệ sinh
• Đổ rác, thay ga giường

Một mẹo nhỏ: thay vì hỏi "nhà có cần gì không", hãy nói "tối nay mình nấu, mình mang qua lúc sáu giờ nhé". Câu thứ hai dễ nhận hơn nhiều.

3. Nghỉ ngơi

Giấc ngủ của mẹ là việc cần được bảo vệ, không phải phần thưởng:

• Nhận trông bé một khoảng cố định để mẹ nằm xuống thật sự, kể cả chỉ ba mươi phút
• Nhận ca đêm một vài hôm nếu bé bú bình hoặc bú sữa mẹ đã vắt
• Giữ không gian yên khi mẹ đang ngủ, kể cả khi có khách
• Nhận việc tiếp khách thay mẹ, và nhận cả việc nói với khách rằng hôm nay chưa tiện

4. Di chuyển và giấy tờ

• Đưa mẹ và bé đi khám, chờ cùng, và ghi lại những gì nhân viên y tế dặn
• Giữ một chỗ cố định cho giấy ra viện, đơn thuốc, sổ khám và lịch hẹn
• Lo phần giấy tờ hành chính sau sinh để mẹ không phải đi lại nhiều

5. Cách hỏi mẹ cần gì

Hỏi thế nào để mẹ dễ trả lời

Phần này ngắn nhưng quan trọng nhất.

Nên hỏi như thế này:

• "Hôm nay mình làm việc nào thì đỡ cho bạn nhất?"
• "Mình nấu cơm hay mình trông bé, bạn chọn đi."
• "Bạn muốn mình ở lại hay muốn yên tĩnh?"

Nên tránh:

• Khuyên khi mẹ chưa hỏi, nhất là về cách cho bé ăn
• So sánh với em bé khác hoặc với lần sinh của người khác
• Nói những câu như "ngày xưa còn khổ hơn"
• Tự quyết thay mẹ những việc thuộc về cơ thể mẹ hoặc việc chăm bé, khi mẹ vẫn đang tỉnh táo và muốn được hỏi

Nếu mẹ im lặng hoặc nói "gì cũng được", đó thường là dấu hiệu mẹ đang quá mệt để chọn, chứ không phải mẹ không cần gì. Lúc đó cứ nhận một việc rõ ràng rồi làm.

Checklist một trang

Checklist một trang cho cả nhà

Mẹ hoặc người hỗ trợ có thể lưu lại hoặc gửi cho cả nhà.

Trước ngày sinh

• ☐ Đã chốt người hỗ trợ chính và người dự phòng
• ☐ Đã lưu số cơ sở chăm sóc, kèm số ngoài giờ
• ☐ Đã thống nhất ai tới thăm tuần đầu
• ☐ Đã hỏi mẹ muốn được hỏi ý hay muốn người khác tự quyết
• ☐ Đã chuẩn bị vài bữa hâm lại được

Tuần đầu

• ☐ Mỗi ngày có người nhận phần bữa ăn
• ☐ Mỗi ngày có ít nhất một khoảng mẹ được nằm nghỉ thật sự
• ☐ Có người nhận việc giặt giũ và dọn dẹp
• ☐ Có người đi cùng mẹ tới lịch khám
• ☐ Giấy tờ và lịch hẹn để một chỗ cố định

Luôn luôn

• ☐ Hỏi trước khi khuyên
• ☐ Đề nghị việc cụ thể thay vì hỏi chung chung
• ☐ Để ý xem người hỗ trợ chính có đang quá sức không

Một điều dành cho người hỗ trợ

Người chăm mẹ cũng cần được chăm. Nếu bạn là người hỗ trợ chính và thấy mình kiệt sức, đó là lúc gọi người dự phòng, không phải lúc cố thêm. Nhà có hai người mệt thì khó hơn nhà có một người mệt.