Sảy thai muộn là gì?
Sảy thai muộn được các bác sĩ định nghĩa là tình huống xảy ra từ tuần thứ 12 đến trước tuần thứ 24 của thai kỳ. Tuy nhiên, nhiều cha mẹ cảm thấy rằng thuật ngữ "sảy thai" không thể diễn tả được hết sự nghiêm trọng và nỗi mất mát mà họ phải chịu.
Sảy thai muộn xảy ra với tần suất thấp hơn nhiều so với sảy thai sớm, chỉ chiếm khoảng 1-2% trong tổng số ca mang thai trong tam cá nguyệt thứ hai. Nỗi đau mà các bậc phụ huynh trải qua khi mất con hoặc khi trẻ sinh non, tức là những trường hợp trẻ mất trong hoặc sau tuần thứ 24, là rất lớn. Đối với nhiều người, việc nghe tin mất con ở giai đoạn thai kỳ ổn định thực sự là một cú sốc nặng nề.
Dấu hiệu sảy thai muộn
Dấu hiệu rõ ràng và thường gặp nhất của sảy thai muộn bao gồm chảy máu âm đạo và cơn đau quặn tương tự như chuyển dạ. Xuất huyết có thể nặng hơn và có thể có cục máu đông. Đôi khi, mẹ sẽ vỡ ối và em bé có thể sinh ra nhanh chóng.
Một số thai phụ nhận thấy rằng sự chuyển động của thai nhi giảm dần hoặc không còn cảm nhận được chuyển động nào trong một khoảng thời gian trước khi xảy ra sự cố. Bác sĩ có thể khuyên mẹ bầu nên bắt đầu chuyển dạ giả hoặc kích thích chuyển dạ. Khi đó, mẹ sẽ cần vào bệnh viện để thực hiện các biện pháp kích thích, và sẽ được chăm sóc trong một phòng khám chuyên khoa.
Việc kích thích chuyển dạ càng sớm càng tốt là rất quan trọng. Mẹ sẽ nhận được thuốc uống hoặc thuốc đặt âm đạo để kích thích chuyển dạ. Bác sĩ cũng có thể tư vấn cho mẹ về việc chờ vài ngày để xem liệu chuyển dạ có thể xảy ra tự nhiên không, cho phép mẹ ở nhà và theo dõi tình hình.
Dù mẹ chọn cách nào, bác sĩ luôn quan tâm đến cảm xúc của mẹ trong quá trình thảo luận về các phương án. Sảy thai muộn cũng gây ra sự đau đớn tương tự như chuyển dạ, và mẹ sẽ được truyền thuốc giảm đau để vượt qua giai đoạn này. Việc sử dụng thuốc giảm đau rất hiệu quả, với morphin và khả năng điều chỉnh liều lượng thông qua một máy bơm điều khiển bằng tay.
Nguyên nhân gây ra sảy thai muộn
Đôi khi, khó có thể xác định nguyên nhân cụ thể dẫn đến sảy thai. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp trong các giai đoạn khác nhau của thai kỳ thường liên quan đến vấn đề nhiễm sắc thể hoặc sự phát triển bất thường của thai nhi.
Các vấn đề này có thể xảy ra trong quá trình thụ tinh, khi có sự truyền nhiễm sắc thể sai từ cha mẹ. Một số tình trạng phổ biến như hội chứng Edwards (Trisomy 18) và hội chứng Patau (Trisomy 13) là những ví dụ hiếm gặp có thể dẫn đến sảy thai.
Nhiều nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến nguy cơ sảy thai
Thai nhi cũng có thể gặp phải các khuyết tật bẩm sinh, chẳng hạn như dị tật tim hoặc tật nứt đốt sống. Nguy cơ mắc các dị tật nhiễm sắc thể tăng theo tuổi của mẹ, với tỷ lệ sảy thai là 10% ở tuổi 30, 25% ở độ tuổi 35-39 và lên đến 50% khi mẹ 40 tuổi.
Mặc dù hiếm, nhưng một số vấn đề sức khỏe của mẹ cũng có thể dẫn đến sảy thai muộn. Các tình trạng như dị dạng tử cung hoặc yếu cổ tử cung có thể ảnh hưởng. Hội chứng kháng phospholipid (APS) và hội chứng tăng đông cũng là những nguyên nhân tiềm tàng.
Các rối loạn hormone, như bệnh tiểu đường hoặc rối loạn tuyến giáp cũng có thể dẫn đến sảy thai muộn. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) có liên quan đến hiện tượng này, nhưng nếu được điều trị tốt trong thai kỳ, rủi ro có thể giảm.
Bất kỳ bệnh nhiễm trùng nào ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ, chẳng hạn như cúm, có thể gây sảy thai. Bệnh do ký sinh trùng Toxoplasma, thường mắc phải qua thức ăn chưa nấu chín hoặc tiếp xúc với mèo, cũng có thể là nguyên nhân.
Ngoài ra, nhiễm trùng âm đạo như viêm âm đạo do vi khuẩn có thể dẫn đến sảy thai, mặc dù khả năng này là rất thấp. Một số thói quen như uống rượu, sử dụng chất kích thích, tiếp xúc với hóa chất hoặc làm việc quá sức cũng có thể góp phần vào nguy cơ. Trường hợp tai nạn đáng tiếc cũng không thể loại trừ.
Chẩn đoán nguyên nhân gây sảy thai muộn
Có nhiều loại xét nghiệm giúp bác sĩ xác định các vấn đề đã xảy ra. Bác sĩ có thể xét nghiệm máu của mẹ để tìm kiếm dấu hiệu nhiễm trùng hoặc các vấn đề liên quan đến đông máu, như hội chứng kháng phospholipid (APS) hoặc hội chứng tăng đông máu (Thrombophilia).
Bên cạnh đó, bác sĩ cũng sẽ kiểm tra nhau thai để phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng. Cặp cha mẹ có thể được khuyên nên kiểm tra nhiễm sắc thể của cả mẹ và thai nhi nhằm xác định liệu có sự bất thường nào không. Nếu thai nhi đã có dấu hiệu nhiễm sắc thể bất thường, mẹ sẽ được đề nghị tiến hành xét nghiệm. Ngoài ra, nếu cha mẹ đồng ý, bác sĩ có thể thực hiện khám nghiệm tử thi thai nhi. Khám nghiệm này có thể cung cấp thông tin về:
- Một hoặc nhiều nguyên nhân dẫn đến sảy thai
- Các vấn đề sức khỏe cần lưu ý trong thai kỳ tiếp theo
- Sự phát triển bình thường của thai nhi
- Giới tính của đứa trẻ
Tuy nhiên, khả năng tìm ra nguyên nhân cụ thể từ khám nghiệm là rất thấp, và sự không rõ ràng này có thể khiến cha mẹ cảm thấy thất vọng và buồn bã. Dù vậy, kết quả khám nghiệm có thể cung cấp thông tin bổ ích cho cha mẹ. Chẳng hạn, nếu không phát hiện vấn đề từ phía mẹ, cha mẹ hoàn toàn có khả năng mang thai thành công trong lần tiếp theo.
Một số cha mẹ chọn không thực hiện khám nghiệm tử thi vì lý do cá nhân, tôn giáo hoặc văn hóa. Tại Việt Nam, hầu hết các cặp vợ chồng sau sảy thai đều không tiến hành khám nghiệm này. Nếu không làm khám nghiệm tử thi, cha mẹ vẫn có thể yêu cầu kiểm tra nhau thai và xem xét các yếu tố bên ngoài nếu muốn.
Xử lý sau khi sảy thai muộn
Tùy thuộc vào giai đoạn thai kỳ và hoàn cảnh sảy thai, nữ hộ sinh hoặc bác sĩ sẽ hỏi cha mẹ có muốn nhìn thấy, chạm hoặc ôm con hay không. Đây là một quyết định cá nhân và thường khó khăn cho mẹ trong thời điểm cảm xúc hỗn loạn.
Mẹ có thể không biết liệu việc nhìn thấy con có giúp xoa dịu nỗi đau hay chỉ gia tăng cảm giác buồn bã. Một số phụ huynh mong muốn gặp con nhưng lại lo ngại về hình dạng của thai nhi. Nữ hộ sinh hoặc bác sĩ sẽ mô tả tình trạng của bé để cha mẹ có thể đưa ra quyết định. Một số người biết rằng họ không đủ dũng cảm để nhìn, trong khi một số khác lại muốn gặp con ít nhất một lần.
Bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ hỗ trợ mẹ vượt qua nỗi đau
Nếu mẹ cần hỗ trợ tinh thần, nhiều bệnh viện có những nữ hộ sinh hoặc bác sĩ tư vấn giàu kinh nghiệm. Hầu hết các khu sản khoa đều có không gian riêng, nơi cha mẹ và gia đình có thể tìm được sự yên tĩnh sau sự mất mát.
Dù cha mẹ quyết định thế nào trong vài giờ hoặc vài ngày sau khi mất con, người thân và bạn bè sẽ hỗ trợ và tôn trọng lựa chọn của họ.
Cơ thể mẹ sẽ phục hồi như thế nào sau sảy thai muộn?
Trong vài tuần đầu sau khi sảy thai, mẹ sẽ gặp phải tình trạng xuất huyết âm đạo và cảm giác đau nhức tương tự như khi hành kinh. Thông thường, tình trạng xuất huyết sẽ dần giảm. Tuy nhiên, nếu máu ra nhiều hơn hoặc cơn đau gia tăng, hoặc nếu dịch tiết âm đạo có mùi lạ, mẹ nên liên hệ ngay với bác sĩ. Những triệu chứng này có thể do còn sót mô trong tử cung hoặc do nhiễm trùng.
Trong giai đoạn đầu, mẹ có thể cần nằm viện để được chăm sóc tốt hơn. Tùy thuộc vào chính sách của bệnh viện, mẹ có thể được hỗ trợ bởi nữ hộ sinh chuyên trách cho các trường hợp sảy thai. Sau khoảng sáu tuần, mẹ sẽ được hẹn khám với bác sĩ đa khoa và cũng có thể gặp bác sĩ tư vấn sản khoa.
Cuộc hẹn với chuyên gia sẽ là cơ hội tuyệt vời để mẹ đặt câu hỏi về nguyên nhân sảy thai và tác động của nó đối với các lần mang thai sau. Mẹ cũng nên dành thời gian để tìm hiểu về kết quả xét nghiệm tìm nguyên nhân.
Sau khi sảy thai, mẹ có thể cảm thấy mệt mỏi và kiệt sức trong một thời gian dài. Cơ thể cần thời gian để hồi phục sau những biến cố này, vì vậy hãy thực hiện mọi việc một cách chậm rãi và chăm sóc bản thân. Bác sĩ có thể cung cấp giấy khám sức khỏe nếu mẹ cần nghỉ ngơi lâu hơn. Ngoài ra, việc bổ sung dinh dưỡng giúp hồi phục cơ thể lúc nào là điều vô cùng quan trọng, giúp tăng sức đề kháng và đẩy nhanh quá trình phục hồi của cơ thể. Mẹ có thể tham khảo một số thực phẩm dinh dưỡng tốt cho sức khoẻ.