Thai lưu là gì? Dấu hiệu và nguyên nhân khiến thai chết lưu

Thai lưu là gì?

Thai lưu, hay còn gọi là thai chết lưu, xảy ra khi thai nhi ngừng phát triển sau tuần thứ 20 của thai kỳ nhưng trước khi mẹ bắt đầu chuyển dạ. Tình trạng này được phân chia theo các giai đoạn của thai kỳ như sau:

• Thai chết lưu sớm: từ 20 đến 27 tuần
• Thai chết lưu muộn: từ 28 đến 36 tuần
• Thai chết lưu đủ tháng: sau 37 tuần

Nguyên nhân thai chết lưu

2.1. Bất thường nhiễm sắc thể và dị tật bẩm sinh

Các vấn đề về nhiễm sắc thể, như rối loạn thể hoặc các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng, là nguyên nhân phổ biến hàng đầu dẫn đến thai chết lưu. Những bất thường này có thể làm cho thai nhi không phát triển bình thường, với khoảng 14% trường hợp thai chết lưu liên quan đến vấn đề này.

2.2. Hạn chế tăng trưởng trong tử cung (IUGR)

Tình trạng này xảy ra khi thai nhi nhỏ hơn đáng kể so với tiêu chuẩn tuổi thai. Khi không nhận đủ dinh dưỡng và oxy, thai nhi có nguy cơ cao bị chết lưu hoặc gặp khó khăn khi ra đời.

2.3. Rau bong non và các biến chứng trong thai kỳ

Rau bong non là tình trạng rau thai tách ra khỏi thành tử cung trước khi sinh, gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai. Đây có thể là hậu quả của chấn thương, vỡ ối sớm hoặc các bất thường trong cấu trúc tử cung. Những phụ nữ có lối sống không lành mạnh, như hút thuốc hoặc sử dụng chất kích thích, cũng có nguy cơ cao hơn.

2.4. Nhiễm trùng

Nhiễm trùng trong thai kỳ, bao gồm các loại bệnh lây qua đường tình dục, có thể gây ra thai chết lưu. Các loại vi khuẩn và virus có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe của thai nhi, với khoảng 13% ca thai chết lưu được cho là do nguyên nhân này.

2.5. Vấn đề về dây rốn

Dây rốn có thể gặp sự cố như quấn chặt quanh cổ hoặc bị thắt chặt, dẫn đến việc cung cấp oxy và dinh dưỡng cho thai nhi bị cắt đứt. Đây là một nguyên nhân hiếm nhưng rất nghiêm trọng, liên quan đến khoảng 10% trường hợp thai chết lưu.

2.6. Mang thai quá ngày dự sinh

Phụ nữ mang thai vượt quá 42 tuần tuổi có nguy cơ thai chết lưu cao hơn. Nguyên nhân chủ yếu là do rau thai có thể không còn đủ khả năng cung cấp dưỡng chất cho thai nhi.

2.7. Bệnh lý của mẹ

Các bệnh lý tiềm ẩn ở thai phụ, như lupus ban đỏ, rối loạn đông máu, tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp và bệnh tim, cũng có thể làm tăng nguy cơ thai chết lưu trong thai kỳ.

2.8. Thói quen sử dụng thuốc lá và chất kích thích

Việc sử dụng thuốc lá, rượu và các chất kích thích trong thai kỳ đã được chứng minh là có mối liên hệ trực tiếp với nguy cơ thai chết lưu. Các nghiên cứu cho thấy những phụ nữ có lối sống này có khả năng cao hơn đối với việc sảy thai hoặc thai chết lưu. 

Nhận biết các dấu hiệu thai chết lưu

• Ngừng cảm nhận thai máy: Từ tuần thứ 20, mẹ sẽ cảm nhận rõ những chuyển động của thai nhi. Nếu bỗng dưng không còn cảm giác thai máy, có khả năng cao là thai đã chết lưu trong tử cung.
• Chiều cao tử cung không thay đổi hoặc giảm: Tại mỗi lần khám thai, bác sĩ sẽ đo chiều cao tử cung, điều này thường tăng theo sự phát triển của thai. Nếu chiều cao này không tăng hoặc thậm chí giảm, mẹ cần đi kiểm tra ngay.
• Giảm kích thước vòng 1: Thông thường, ngực của thai phụ trở nên căng và có thể tiết sữa. Nếu hiện tượng này đột ngột biến mất, đó có thể là dấu hiệu cần kiểm tra sức khỏe thai.
• Chảy máu hoặc dịch âm đạo màu sẫm: Nếu mẹ thấy hiện tượng chảy máu hoặc dịch âm đạo kèm theo các triệu chứng như chán ăn, buồn nôn, chóng mặt, đau lưng, sốt cao, hay mệt mỏi toàn thân, đây có thể là dấu hiệu đáng lo ngại.

Mẹ bầu nên làm gì khi thai bị chết lưu?

Nếu bác sĩ đã xác nhận rằng thai nhi không còn, mẹ nên nén lại nỗi buồn và thực hiện một số việc quan trọng như sau:

4.1. Xác định nguyên nhân thai chết lưu

Việc tìm hiểu nguyên nhân rất cần thiết để giảm nguy cơ tái diễn trong các lần mang thai sau. Khi thai nhi còn trong bụng, bác sĩ có thể thực hiện thủ thuật chọc ối để kiểm tra nhiễm trùng và các yếu tố di truyền. Sau khi sinh, bác sĩ sẽ kiểm tra sức khỏe của bé, dây rốn và nhau thai để phát hiện bất thường. Đôi khi, khám nghiệm tử thi cũng cần thiết để xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến thai chết lưu.

4.2. Hồi phục sức khỏe

Sau khi trải qua phẫu thuật thai chết lưu, mẹ cần thời gian để phục hồi, thường mất từ 6 đến 8 tuần. Hãy chú ý nghỉ ngơi và chế độ dinh dưỡng để rút ngắn thời gian hồi phục. Bạn có thể gặp tình trạng tiết sữa từ 7 đến 10 ngày trước khi ngừng hẳn, điều này là tự nhiên. Nếu cảm thấy không thoải mái, hãy hỏi bác sĩ về các loại thuốc giúp ngưng tiết sữa.

4.3. Kiểm soát sức khỏe tinh thần 

Phòng ngừa lưu thai như thế nào?

Không bà mẹ nào mong muốn kết thúc thai kỳ khi con chưa đủ ngày đủ tháng. Để giảm nguy cơ thai lưu, mẹ nên tuân thủ một số nguyên tắc trước và trong quá trình mang thai:

5.1. Trước khi mang thai

Ngừng hút thuốc 

Các hóa chất trong thuốc lá có thể làm giảm lượng oxy và dinh dưỡng cung cấp cho thai nhi. Nhiều chất độc hại từ khói thuốc cũng có khả năng đi qua nhau thai, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của em bé. Vì vậy, việc đầu tiên mẹ cần làm khi có kế hoạch mang thai là từ bỏ thuốc lá.

Giữ cân nặng hợp lý

Phụ nữ thừa cân hoặc béo phì (chỉ số BMI ≥ 23) có thể phải đối mặt với các vấn đề sức khỏe như tiểu đường thai kỳ và huyết áp cao. Những điều này làm tăng nguy cơ thai chết lưu. Do đó, hãy duy trì chỉ số BMI trong khoảng 18,5 – 22,9 bằng cách ăn uống cân bằng và tập thể dục thường xuyên.

Tránh rượu và ma túy

Cùng với thuốc lá, rượu và ma túy có thể tác động tiêu cực đến sự phát triển của thai nhi, làm tăng nguy cơ sảy thai và thai chết lưu. Hãy kiêng các chất này trước và trong thai kỳ để đảm bảo sự an toàn cho em bé.

5.2. Trong thai kỳ

Theo dõi chuyển động của thai nhi

Những cú đạp của em bé thường xuyên cho thấy bé phát triển khỏe mạnh. Nếu mẹ nhận thấy thai nhi ít hoạt động hơn bình thường, cần đến bệnh viện kiểm tra ngay để tìm nguyên nhân và ngăn ngừa tình trạng thai chết lưu.

Ngủ nghiêng trong tam cá nguyệt thứ ba

Nghiên cứu cho thấy tư thế ngủ nghiêng trong giai đoạn này an toàn hơn cho thai. Nếu nằm ngửa, trọng lượng của bụng có thể gây áp lực lên các mạch máu chính, hạn chế lưu lượng máu và oxy đến thai nhi.

Chăm sóc bản thân một cách hiệu quả